Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Derneklerle İlgili Hüküm

A. Dernek kurma hürriyeti

MADDE 33. – (Değişik: 23.7.1995-4121/2 md.; 3.10.2001-4709/12 md.) Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir. Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz. Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir. Dernek kurma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir. Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten kalkar. Birinci fıkra hükmü, Silahlı Kuvvetler ve kolluk kuvvetleri mensuplarına ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde Devlet memurlarına kanunla sınırlamalar getirilmesine engel değildir. Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.

KANUNLAR

• 5072 Sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanun
• 5253 Sayılı Dernekler Kanunu (Türkçe)
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (Dernekler ve Vakıflarla İlgili Hükümler)
• 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu
• 1606 sayılı Bazı Dernek ve Kuruluşların Vergiden Muaf Tutulmasına İlişkin Kanun (1)
• 3628 sayılı Mal Bildirimi, Rüşvet ve Yolsuzluka Mücadele Kanunu

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü ile İlgili Hükümler)

Yönetmelikler

1. Dernekler Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 31/03/2005 Sayısı: 25772)
2. İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçileri Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 22/09/2004 Sayısı: 25591)
3. Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete Tarihi: 27/12/1999 Sayısı: 23919 / Değişik:RG-8/11/2019)
4. Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete Tarihi: 17/07/2006 Sayısı: 26231)
5. Valilik ve Kaymakamlık Birimleri Teşkilat, Görev ve Çalışma Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 08/06/2011 Sayısı:27958)
6. İçişleri Bakanlığı Merkez Ve Taşra Teşkilatı Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği (Resmi Gazete Tarihi: 10/07/2010 Sayısı: 27637)
7. Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete Tarihi: 10/06/2020 Sayısı: 31151)
8. Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete Tarihi: 15/11/1990 Sayısı: 20696)
9. Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik (Resmi Gazete Tarihi: 31/07/2009 Sayısı: 27305)
10. Ortaokul Ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği

Yönergeler

• Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü İmza Yetkileri Yönergesi
• İçişleri Bakanlığı Bütçesinden Derneklere Yardım Yapılması Hakkında Yönerge - Değişen Maddeler (01.07.2019)
• İçişleri Bakanlığı Bütçesinden Derneklere Yardım Yapılması Hakkında Yönerge (03.03.2017)
• Sivil Toplum İstişare Kurulu Görev ve Çalışma Yönergesi (09.04.2019)
• Dernekler Denetçileri Görev ve Çalışma Yönergesi (30.09.2020)

Tebliğler

• 2007/2 Dernekler Tarafından Tutulan Karar, Evrak Kayıt, Demirbaş Ve İşletme Hesabı Defterlerinde Bulunması Gereken Bilgiler İle Bu Defterlerin Şekli
• 2006/1 Dernekler Tarafından Tutulan Üye Kayıt Defterinde Bulunması Gereken Bilgiler ile Bu Defterin Şekli
• 2005/2 Dernekler Tarafından Bastırılacak Alındı, Ayni Yardım Teslim ve Ayni Bağış Alındı Belgeleri ile Gider Makbuzları Hakkında Değişiklik Yapılması
• 2005/1 Dernekler Tarafından Bastırılacak Alındı, Ayni Yardım Teslim ve Ayni Bağış Alındı Belgeleri ile Gider Makbuzları

Genelgeler

• 2026 yılı İdari Para Cezaları (2025/13 Sayılı Genelge)
• 2025 İdari Para Cezaları (2024/9 Sayılı Genelge)
• 2024/6 Sayılı Genelge
• İdari Para Cezaları (2023/17 Sayılı Genelge)
• İdari Para Cezaları (2023/2 Sayılı Genelge)
• İdari Para Cezaları (2021/15 Sayılı Genelge)
• İdari Para Cezaları (2020/23 Sayılı Genelge)
• 2020/20 e-Alındı Belgesi

Derneğimiz 5253 sayılı Kanun ve ilgili tüm mevzuata tam uyum içindedir.